شستشوی دستها

اصول صحیح ضدعفونی دست ها

 

 

دستورالعمل رعایت بهداشت دستها بمنظور پیشگیری از انتقال عفونت بیمارستانی :

عفونت های ناشی از ارائه مراقبت های بهداشتی درمانی , یکی از شایعترین علل مرگ و میر در بیماران بستری در بیمارستانها محسوب می گردد و در کشورهای در حال توسعه و  پیشرفته در سراسر جهان اتفاق می افتد.

 

در بررسی انجام شده توسط سازمان بهداشت جهانی در 55 بیمارستان واقع در 14 کشور دنیا از جمله کشور های (منطقه مدیترانه شرقی)

میزان شیوع عفونت های ناشی از ارائه مراقبت های بهداشتی درمانی در بخش بستری بیمارستانی با میانگین نرخ 7/8%  بوده است.

مطابق آمار سازمان بهداشت جهانی در هر لحظه در جهان 1400000 نفر از عوارض ناشی از عفونت های بیمارستانی رنج می کشند.

در کشور های در حال توسعه میزان عفونت های قابل پیشگیری ناشی از ارائه مراقبت های بهداشتی درمانی تا حد 40% و بیشتر بر آورد شده است.

این در حالیست که “”هنوز هم رعایت بهداشت دست که روشی بسیار ساده می باشد بعنوان اساسی ترین موازین و یکی از اولیه ترین تمهیدات در کاهش عفونت های بیمارستانی و گسترش مقاومت ضد میکروبی و افزایش ایمنی بیماران محسوب می شود.””

 

اصول صحیح ضدعفونی دست ها :

  • شستن دست با آب و صابون :

در موارد زیر شستن دست با آب و صابون در موارد ذیل بصورت اکید توصیه می شود :

  1. دستها بصورت آشکارا کثیف باشند. ( کثیفی مشهود دستها با توجه به معیار های فرهنگی، قومی، عوامل محیطی و اعتقادات مذهبی در هر کشوری از دنیا توجیه می شود.)
  2. دستها بصورت مشهود آلوده به مواد پروتئینی نظیر خون و یا سایر مایعات بدن باشد.
  3. دستها در معرض تماس احتمالی یا ثابت شده با ارگانیسم های بالقوه تولید کننده اسپور باشند .

با استناد به مطالعات تجربی، بالینی،  بصورت اکید توصیه شده است که در سایر موقعیت های ارائه خدمات بالینی به شرح ذیر که دستها بصورت آشکارا کثیف نمی باشند ترجیحاً با استفاده از محلول های ضد عفونی پایه الکلی و بکارگیری روش Hand rub بهداشت دستها را رعایت کنید.

در صورتی که محلول های ضد عفونی با بنیان الکلی جهت Hand rub در دسترس نیست دستها را حتما با آب و صابون شستشو دهید.

  1. قبل و بعد از تماس مستقیم دست با بیماران.
  2. بعد از خارج کردن دستکش استریل و یا غیر استریل از دست خود.
  3. قبل از تماس دست یا هر گونه جابجایی وسایل مورد استفاده در ارائه خدمات درمانی تهاجمی برای بیمار. (صرفنظر از اینکه دستکش پوشیده اید یا خیر.)
  4. بعد از تماس با مایعات یا ترشحات بدن، غشاء مخاطی، پوست آسیب دیده و یا پانسمان زخم در بیماران.
  5. در صورتی که در حین مراقبت و یا انجام اقدامات درمانی، دست شما بعد از تماس با ناحیه و یا موضع آلوده بدن بیمار با نواحی تمیز بدن او تماس خواهد یافت.
  6. بعد از تماس با اشیاء محیطی مجاور و نزدیک بیمار شامل تجهیزات پزشکی.

 

      روش صحیح شستن دست با آب و صابون :شستشوی دستها

. در صورت امکان همیشه از آب تمیز، روان و لوله کشی استفاده کنید.

.  ابتدا دستها را با آب مرطوب کنید سپس با استفاده از صابون دستشویی دستها را بهم بمالید بنحوی که کلیه سطوح دستها را بپوشاند.

.  با استفاده از حرکات چرخشی کف دستان و بین انگشتان را محکم بهم بمالید.

  .  دستها را کاملاً آبکشی کنید.

.   با حوله پارچه ای تمیزو یا حوله کاغذی یکبار مصرف دستها را کاملاًخشک کنید.

.  با همان حوله یا دستمال کاغذی استفاده شده  شیر آب را ببندید و سپس جهت شستشوی مجدد حوله را به سطل مخصوص لاندری کثیف و یا در   صورتی که دستمال یکبار مصرف است آن را در سطل آشغال بیندازید.

توجه :

1.مطمئن شوید که دستهایتان کاملاً خشک شده اند و از آلودگی مجدد دستهایتان بپرهیزید.

2.در هنگام خشک کردن دست از یک حوله پارچه ای فقط یک بار استفاده شود.

3.به منظور شستن دست با آب و صابون معمولی انواع صابون ( قالب صابون جامد، مایع دستشویی، برگه کاغذی) قابل استفاده است .

هنگامی که از صابون قالبی جامد استفاده می شود، قالب کوچک صابون که مانع از جمع شدن آب در جا صابونی می شود بیشترتوصیه میشود.

  • محلول ضدعفونی کننده دست:

روش Hand rub:

به منظور ضدعفونی دست ها با استفاده از محلول های مایع  با پایه الکلی جهت ضدعفونی دست مقدار کافی از محلول را در کف دست خود ریخته و تا زمانی که دستها کاملاً خشک شوند آنها را بهم بمالید.

( در صورتی که دستها در کمتر از 15-10 ثانیه بعد از مالیدن به یکدیگرخشک شد به این معناست که میزان الکل کافی نبوده است.)

 

مزایای استفاده از محلول ضدعفونی کننده دست با پایه الکلی جهتHand rub:

  • فعالیت سریع
  • طیف وسیع
  • ویژگیهای میکروب کشی عالی
  • عدم احتمال بروز مقاومت میکروبی
  • سهولت رعایت بهداشت دستها در مواردی که محدودیت دسترسی به آب و سینک دستشویی وجود داشته باشد.
  • کاهش هزینه ها با توجه به صرفه جویی حاصل از عدم ضرورت  استفاده از حوله و دستمال یکبار مصرف.
  • زمان کمترنسبت شستشوی دست با آب وصابون.

بر طبق مطالعات  سازمان بهداشت جهانی میزان بروز واکنشهای نا خواسته پوستی با استفاده از محلولهای با پایه الکلی در مقایسه با سایر فرآورده های مؤثر در بهداشت دست کمتر می باشد .

به صورت همزمان از محلول ضد عفونی کننده دست با پایه الکلی جهت  Hand rub و صابون برای رعایت بهداشت دست استفاده نکنید.

 

فرمولاسیون توصیه شده سازمان بهداشت جهانی جهت محلولهای ضدعفونی دست:

بمنظور آماده نمودن محلول ضدعفونی کننده دست حداکثر تا حد 50 لیتر داخل بیمارستان و تحت نظر پزشک متخصص داروساز شاغل در بیمارستان  دو فرمول ذیل توسط سازمان جهانی بهداشت توصیه شده است.

 

*فرمولاسیون یک:

بمنظور آماده نمودن غلظت نهایی اتانول 80% v/v ، گلیسرول45/1%v/v   وهیدروژ‍ن پراکسید 125/0%v/v  به طریق ذیل عمل نمایید :

در یک ظرف 1000 میلی لیتری  مدرج از مواد یاد شده در ذیل مطابق با مقادیرتعیین شده بریزید:

اتانول 96%    833/3 میلی لیتر.

هیدروژ‍‍‍ن پر اکسید 3% ،  41/7 میلی لیتر.

گلیسرول 98%  ، 14/5میلی لیتر.

در ظرف مذکور به مقادیر فوق الذکر تا حجم 1000 میلی لیتر آب جوشیده سرد شده و یا آب مقطر بیفزایید و به آرامی تکان داده تا بخوبی مخلوط شوند.

 

*فرمولاسیون دو :

بمنظور آماده نمودن غلظت نهایی ایزوپروپیل الکل 75% v/v ، گلیسرول45/1%v/v   و هیدروژ‍ن پراکسید 125/0%v/v  به طریق ذیل عمل نمایید:

در یک ظرف 1000 میلی لیتری  مدرج از مواد یاد شده در ذیل مطابق با مقادیرتعیین شده بریزید:

ایزوپروپیل الکل با درجه خلوص 8/99%  ، 751/5میلی لیتر.

هیدروژ‍‍‍ن پر اکسید 3%،41/5 میلی لیتر.

گلیسرول 98%  ، 14/5میلی لیتر.

در یک ظرف مدرج به  مقادیر فوق الذکرآب جوشیده سرد شده و یا آب مقطر تا حجم 1000 میلی لیتر اظافه کنید وبه آرامی تکان داده تا بخوبی مخلوط شوند.

 

نحوه برچسب گذاری صحیح ظروف یا افشانه های محتوی v/v محلولهای ضد عفونی دست:

نوشتن موارد ذیل بر روی برچسب ضروریست :

-نام بیمارستان یا مرکز بهداشتی درمانی.

-تاریخ تولید محلول.

-نام محلولهای ضد عفونی دست و فرمولاسیون آن.

-فقط برای مصرف خارجی.

-دور از دسترس کودکان نگاهدارید.

-اجتناب از تماس آن با چشمها.

-به منظور استفاده، مقداری از آن را در کف دست ریخته و سپس پشت و کف دستها و انگشتان را تا زمانی که خشک شوند، بهم بمالید.

-محلول قابل اشتعال: دور از شعله و حرارت نگاهداری شود.

صحت پیشه البرز

نحوه توزیع مناسب محلولهای ضد عفونی دست درمحیط بیمارستانی:

 

استفاده از افشانه ها و ظروف یکبار مصرف.

به منظور پیشگیری از تبخیر محلولهای ضد عفونی دست حداکثر ظرفیت  توصیه شده برای افشانه ها و ظروف محتوی محلولهای ضد عفونی دست واقع در بخش های بیمارستانی 500  میلی لیتر ودر اتاق های عمل فعال 1 لیتر می باشد.

 

(در صورتی که ظروف یکبار مصرف نمی باشد، بمنظور پر کردن مطلوب مجدد ظروف الزامیست مراحل ذیل رعایت گردد):

–   ظروف خالی را بخوبی با پودر شوینده و آب بشوئید.

–  در صورت مقاوم بودن ظروف به حرارت  , در ابتدا اتوکلاو وسپس جوشانیدن و در نهایت ضدعفونی شیمیایی توصیه می شود.

–  به منظور ضدعفونی شیمیایی  ظروف را به مدت 15 دقیقه در محلول حاوی کلرین با غلظت 1000ppm  غوطه ور نمایید.

–   پس از ضد عفونی،  ظروف را کاملاً خشک کنید.

–  از افزودن محلول به ظروف نیمه پرحاوی محلول خودداری کنید.

“صحت پیشه البرز”

2 پاسخ

تعقیب

  1. […] .دستان خود را چند بار در روز به مدت 20 ثانیه با آب و صابون …؛ […]

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *