نوشته‌ها

اصول صحیح ضدعفونی دست ها

 

 

دستورالعمل رعایت بهداشت دستها بمنظور پیشگیری از انتقال عفونت بیمارستانی :

عفونت های ناشی از ارائه مراقبت های بهداشتی درمانی , یکی از شایعترین علل مرگ و میر در بیماران بستری در بیمارستانها محسوب می گردد و در کشورهای در حال توسعه و  پیشرفته در سراسر جهان اتفاق می افتد.

 

در بررسی انجام شده توسط سازمان بهداشت جهانی در 55 بیمارستان واقع در 14 کشور دنیا از جمله کشور های (منطقه مدیترانه شرقی)

میزان شیوع عفونت های ناشی از ارائه مراقبت های بهداشتی درمانی در بخش بستری بیمارستانی با میانگین نرخ 7/8%  بوده است.

مطابق آمار سازمان بهداشت جهانی در هر لحظه در جهان 1400000 نفر از عوارض ناشی از عفونت های بیمارستانی رنج می کشند.

در کشور های در حال توسعه میزان عفونت های قابل پیشگیری ناشی از ارائه مراقبت های بهداشتی درمانی تا حد 40% و بیشتر بر آورد شده است.

این در حالیست که “”هنوز هم رعایت بهداشت دست که روشی بسیار ساده می باشد بعنوان اساسی ترین موازین و یکی از اولیه ترین تمهیدات در کاهش عفونت های بیمارستانی و گسترش مقاومت ضد میکروبی و افزایش ایمنی بیماران محسوب می شود.””

 

اصول صحیح ضدعفونی دست ها :

  • شستن دست با آب و صابون :

در موارد زیر شستن دست با آب و صابون در موارد ذیل بصورت اکید توصیه می شود :

  1. دستها بصورت آشکارا کثیف باشند. ( کثیفی مشهود دستها با توجه به معیار های فرهنگی، قومی، عوامل محیطی و اعتقادات مذهبی در هر کشوری از دنیا توجیه می شود.)
  2. دستها بصورت مشهود آلوده به مواد پروتئینی نظیر خون و یا سایر مایعات بدن باشد.
  3. دستها در معرض تماس احتمالی یا ثابت شده با ارگانیسم های بالقوه تولید کننده اسپور باشند .

با استناد به مطالعات تجربی، بالینی،  بصورت اکید توصیه شده است که در سایر موقعیت های ارائه خدمات بالینی به شرح ذیر که دستها بصورت آشکارا کثیف نمی باشند ترجیحاً با استفاده از محلول های ضد عفونی پایه الکلی و بکارگیری روش Hand rub بهداشت دستها را رعایت کنید.

در صورتی که محلول های ضد عفونی با بنیان الکلی جهت Hand rub در دسترس نیست دستها را حتما با آب و صابون شستشو دهید.

  1. قبل و بعد از تماس مستقیم دست با بیماران.
  2. بعد از خارج کردن دستکش استریل و یا غیر استریل از دست خود.
  3. قبل از تماس دست یا هر گونه جابجایی وسایل مورد استفاده در ارائه خدمات درمانی تهاجمی برای بیمار. (صرفنظر از اینکه دستکش پوشیده اید یا خیر.)
  4. بعد از تماس با مایعات یا ترشحات بدن، غشاء مخاطی، پوست آسیب دیده و یا پانسمان زخم در بیماران.
  5. در صورتی که در حین مراقبت و یا انجام اقدامات درمانی، دست شما بعد از تماس با ناحیه و یا موضع آلوده بدن بیمار با نواحی تمیز بدن او تماس خواهد یافت.
  6. بعد از تماس با اشیاء محیطی مجاور و نزدیک بیمار شامل تجهیزات پزشکی.

 

      روش صحیح شستن دست با آب و صابون :شستشوی دستها

. در صورت امکان همیشه از آب تمیز، روان و لوله کشی استفاده کنید.

.  ابتدا دستها را با آب مرطوب کنید سپس با استفاده از صابون دستشویی دستها را بهم بمالید بنحوی که کلیه سطوح دستها را بپوشاند.

.  با استفاده از حرکات چرخشی کف دستان و بین انگشتان را محکم بهم بمالید.

  .  دستها را کاملاً آبکشی کنید.

.   با حوله پارچه ای تمیزو یا حوله کاغذی یکبار مصرف دستها را کاملاًخشک کنید.

.  با همان حوله یا دستمال کاغذی استفاده شده  شیر آب را ببندید و سپس جهت شستشوی مجدد حوله را به سطل مخصوص لاندری کثیف و یا در   صورتی که دستمال یکبار مصرف است آن را در سطل آشغال بیندازید.

توجه :

1.مطمئن شوید که دستهایتان کاملاً خشک شده اند و از آلودگی مجدد دستهایتان بپرهیزید.

2.در هنگام خشک کردن دست از یک حوله پارچه ای فقط یک بار استفاده شود.

3.به منظور شستن دست با آب و صابون معمولی انواع صابون ( قالب صابون جامد، مایع دستشویی، برگه کاغذی) قابل استفاده است .

هنگامی که از صابون قالبی جامد استفاده می شود، قالب کوچک صابون که مانع از جمع شدن آب در جا صابونی می شود بیشترتوصیه میشود.

  • محلول ضدعفونی کننده دست:

روش Hand rub:

به منظور ضدعفونی دست ها با استفاده از محلول های مایع  با پایه الکلی جهت ضدعفونی دست مقدار کافی از محلول را در کف دست خود ریخته و تا زمانی که دستها کاملاً خشک شوند آنها را بهم بمالید.

( در صورتی که دستها در کمتر از 15-10 ثانیه بعد از مالیدن به یکدیگرخشک شد به این معناست که میزان الکل کافی نبوده است.)

 

مزایای استفاده از محلول ضدعفونی کننده دست با پایه الکلی جهتHand rub:

  • فعالیت سریع
  • طیف وسیع
  • ویژگیهای میکروب کشی عالی
  • عدم احتمال بروز مقاومت میکروبی
  • سهولت رعایت بهداشت دستها در مواردی که محدودیت دسترسی به آب و سینک دستشویی وجود داشته باشد.
  • کاهش هزینه ها با توجه به صرفه جویی حاصل از عدم ضرورت  استفاده از حوله و دستمال یکبار مصرف.
  • زمان کمترنسبت شستشوی دست با آب وصابون.

بر طبق مطالعات  سازمان بهداشت جهانی میزان بروز واکنشهای نا خواسته پوستی با استفاده از محلولهای با پایه الکلی در مقایسه با سایر فرآورده های مؤثر در بهداشت دست کمتر می باشد .

به صورت همزمان از محلول ضد عفونی کننده دست با پایه الکلی جهت  Hand rub و صابون برای رعایت بهداشت دست استفاده نکنید.

 

فرمولاسیون توصیه شده سازمان بهداشت جهانی جهت محلولهای ضدعفونی دست:

بمنظور آماده نمودن محلول ضدعفونی کننده دست حداکثر تا حد 50 لیتر داخل بیمارستان و تحت نظر پزشک متخصص داروساز شاغل در بیمارستان  دو فرمول ذیل توسط سازمان جهانی بهداشت توصیه شده است.

 

*فرمولاسیون یک:

بمنظور آماده نمودن غلظت نهایی اتانول 80% v/v ، گلیسرول45/1%v/v   وهیدروژ‍ن پراکسید 125/0%v/v  به طریق ذیل عمل نمایید :

در یک ظرف 1000 میلی لیتری  مدرج از مواد یاد شده در ذیل مطابق با مقادیرتعیین شده بریزید:

اتانول 96%    833/3 میلی لیتر.

هیدروژ‍‍‍ن پر اکسید 3% ،  41/7 میلی لیتر.

گلیسرول 98%  ، 14/5میلی لیتر.

در ظرف مذکور به مقادیر فوق الذکر تا حجم 1000 میلی لیتر آب جوشیده سرد شده و یا آب مقطر بیفزایید و به آرامی تکان داده تا بخوبی مخلوط شوند.

 

*فرمولاسیون دو :

بمنظور آماده نمودن غلظت نهایی ایزوپروپیل الکل 75% v/v ، گلیسرول45/1%v/v   و هیدروژ‍ن پراکسید 125/0%v/v  به طریق ذیل عمل نمایید:

در یک ظرف 1000 میلی لیتری  مدرج از مواد یاد شده در ذیل مطابق با مقادیرتعیین شده بریزید:

ایزوپروپیل الکل با درجه خلوص 8/99%  ، 751/5میلی لیتر.

هیدروژ‍‍‍ن پر اکسید 3%،41/5 میلی لیتر.

گلیسرول 98%  ، 14/5میلی لیتر.

در یک ظرف مدرج به  مقادیر فوق الذکرآب جوشیده سرد شده و یا آب مقطر تا حجم 1000 میلی لیتر اظافه کنید وبه آرامی تکان داده تا بخوبی مخلوط شوند.

 

نحوه برچسب گذاری صحیح ظروف یا افشانه های محتوی v/v محلولهای ضد عفونی دست:

نوشتن موارد ذیل بر روی برچسب ضروریست :

-نام بیمارستان یا مرکز بهداشتی درمانی.

-تاریخ تولید محلول.

-نام محلولهای ضد عفونی دست و فرمولاسیون آن.

-فقط برای مصرف خارجی.

-دور از دسترس کودکان نگاهدارید.

-اجتناب از تماس آن با چشمها.

-به منظور استفاده، مقداری از آن را در کف دست ریخته و سپس پشت و کف دستها و انگشتان را تا زمانی که خشک شوند، بهم بمالید.

-محلول قابل اشتعال: دور از شعله و حرارت نگاهداری شود.

صحت پیشه البرز

نحوه توزیع مناسب محلولهای ضد عفونی دست درمحیط بیمارستانی:

 

استفاده از افشانه ها و ظروف یکبار مصرف.

به منظور پیشگیری از تبخیر محلولهای ضد عفونی دست حداکثر ظرفیت  توصیه شده برای افشانه ها و ظروف محتوی محلولهای ضد عفونی دست واقع در بخش های بیمارستانی 500  میلی لیتر ودر اتاق های عمل فعال 1 لیتر می باشد.

 

(در صورتی که ظروف یکبار مصرف نمی باشد، بمنظور پر کردن مطلوب مجدد ظروف الزامیست مراحل ذیل رعایت گردد):

–   ظروف خالی را بخوبی با پودر شوینده و آب بشوئید.

–  در صورت مقاوم بودن ظروف به حرارت  , در ابتدا اتوکلاو وسپس جوشانیدن و در نهایت ضدعفونی شیمیایی توصیه می شود.

–  به منظور ضدعفونی شیمیایی  ظروف را به مدت 15 دقیقه در محلول حاوی کلرین با غلظت 1000ppm  غوطه ور نمایید.

–   پس از ضد عفونی،  ظروف را کاملاً خشک کنید.

–  از افزودن محلول به ظروف نیمه پرحاوی محلول خودداری کنید.

“صحت پیشه البرز”

فشار خون

فشار خون

به زبان ساده هنگامی که سرخرگ‌های بزرگ ،  قابلیت ارتجاع و استحکام طبیعی خود را از دست بدهند و عروق کوچک نیز باریکتر شوند، بیمار دچار افزایش فشار خون میشود .

فشار خون تا مراحل‌ انتهایی‌ اکثرا هیچ‌ علامتی‌ ندارد.

فشارخون‌ به طور طبیعی‌ در اثر هیجان و فعالیت بدنی بالا می‌رود، اما فردی‌ که‌ دچار بیماری‌ فشارخون‌ بالا است‌، به‌ هنگام‌ استراحت‌ نیز فشار خونش‌ بالاتر از حد طبیعی‌ است.

علل ایجاد فشار خون بالا

برخی عواملی که  فرد را مستعد ابتلا به فشار خون می کنند :

*  سن‌ بالای‌ 60 سال با افزایش سن احتمال بروز فشار خون افزایش می یابد

*  اضافه وزن

*  کشیدن سیگار

*  مصرف الکل

*  رژیم‌ غذایی‌ حاوی‌ نمک‌ زیاد یا چربی‌ اشباع‌ شده‌

*  عدم مصرف میوه و سبزی

*  نداشتن فعالیت بدنی کافی و کم تحرکی

*   استرس

*  عوامل‌ ژنتیکی‌ ( اگر یکی از والدین و یا هر دو دچار فشار خون بالا باشند، خطر ابتلای فرزند به فشار خون افزایش می یابد).

*   مصرف‌داروهای‌ ضد بارداری ‌، استروییدها و بعضی‌ از انواع‌ داروهای‌ مهارکننده‌ اشتها,  برخی داروهای بدنسازی

*   نژاد : سفید پوستان ونژاد هندواروپایی بیشتر دچار افزایش فشار خون می شوند.

بیش از سه و نیم میلیارد نفر  از جمعیت جهان در آستانه فشار خون بالا قرار دارند و در حدود ۸۷۰ میلیون نفر در سراسر جهان دارای بیماری فشار خون بالا هستند.

عوارض‌ فشار خون بالا

  • سکته مغزی
  • حمله قلبی
  • نارسایی احتقانی قلب و ورم‌ ریه
  • نارسایی‌ کلیه
  • آسیب چشمی و مشکل بینایی

براساس گزارش دفتر آموزش و ارتقای سلامت وزارت بهداشت ( هرچه فشار خون بالاتر باشد، میزان امید به زندگی پایین تر خواهد بود).

“صحت پیشه البرز”

پیشگیری از بیماری فشارخون

  • کنترل وزن ، کم کردن حتی یک کیلوگرم از وزن برای کنترل فشار خون مفید است.
  • انجام ورزش مرتب، 30 دقیقه ورزش در هر روز بهترین راه مبارزه با پرفشاری خون است.
  • کم کردن مصرف نمک و غذاهای پرچرب.
  • داشتن رژیم غذایی حاوی میوه و سبزیجات ، لبنیات کم‌چرب و غذاهای حاوی پتاسیم نظیر دانه‌های سبوس‌دار و خشکبار.
  • عدم مصرف مشروبات الکلی و سیگار.
  • اندازه گیری فشار خون حداقل هر شش ماه یک بار.
  • زنان باردار باید مرتب برای معاینه پیش از زایمان به پایگاه های بهداشتی درمان و خانه بهداشت مراجعه کنند تا کارشناسان بهداشت بتواند به پرفشاری احتمالی خون در دوران بارداری پی برده و به کنترل آن اقدام نمایند.
  • خانم هایی که  قرصهای پیشگیری از بارداری استفاده می کنند باید فشار خون خود را مرتب کنترل نمایند.
  • پرهیز از مصرف سوسیس، کالباس، کنسرو گوشت، برگرها و سایر فرآورده‌های گوشتی به علت دارا بودن مقادیر بالای سدیم و همچنین پرهیز از سبزی‌های کنسروشده در آب نمک، زیتون شور، چیپس و سایر تنقلات شور. مواد حاوی کافئین از قبیل قهوه ، چای ، نوشابه‌های کولا و شکلات، سبب افزایش فشارخون می‌شوند و باید در حد اعتدال مصرف شوند.
  • اجتناب از مصرف غذاهای سرخ کرده یا غذاهایی که در درجه ی حرارت‌های بسیار بالا و یا با مدت زمان طولانی تهیه می ‌شوند، و عدم استفاده ی چند باره از روغن‌های آشپزی .
  • استفاده از گوشت سفید به جای گوشت‌های قرمز.
  • کنترل استرس ، زیرا یکی از عوامل بالا بردن فشار خون که بسیار سریع هم عمل می‌ کند، استرس و عصبانیت است.
  • استراحت به میزان کافی هر روز زیرا کار کردن بی ‌وقفه بیشترین فشار را بر سلامتی فرد وارد خواهد کرد.

تست های آزمایشگاهی نقش تشخیصی در پرفشاری خون ندارند ولی اغلب، آزمایش های عمومی به منظور کمک به ارزیابی و پایش عملکرد اعضا و آزمایش های اختصاصی برای تشخیص بیماری هایی که ممکن است موجب بروز یا تشدید فشار خون بالا شده باشند در خواست می شوند.

آزمایش های عمومی :

فشار خون

تست فشار خون

 

 

*   آزمایش تجزیه ادرار (کامل ادرار) برای بررسی وضیعت کلیه ها.

*   اندازه گیری هماتوکریت (به عنوان بخشی از شمارش خون کامل) به منظور بررسی نسبت مایع به مواد جامد خون

(نیتروژن اوره خون BUN) و یا کراتینین برای تشخیص و پایش اختلال عملکرد کلیه ها یا پایش اثر داروها بر آنها.

*   اندازه گیری پتاسیم (به عنوان بخشی از آزمایش های الکترولیت ها شامل سدیم، کلر و دی اکسید کربن)، به منظور ارزیابی و پایش الکترولیت های بدن.

*  اندازه گیری قند خون ناشتا.

*   اندازه گیری کلسيم خون، به منظور تشخیص میزان کلسیم تام یا کلسیم یونیزه موجود در گردش خون؛ افزایش فعالیت غدد پاراتیرویید که موجب افزایش کلسیم سرم می شود همراه با فشار خون بالا وجود دارد.

*   اندازه گیری (TSH )هورمون محرک تیرویید (T4)هورمون تیرویید به منظور تشخیص و پایش اختلال عملکرد تیرویید.

*    آزمایش چربی خون، به منظور ارزیابی مقادیر کلسترول تام، کلسترول HDL کلسترول LDL و تری گلیسیرید.

آزمایش های اختصاصی :

  • اندازه گیری آلدوسترون (هورمون غدد فوق کلیه که اثر اصلی آن، توازن آب و الکترولیت ها از راه افزایش باز جذب سديم و دفع پتاسیم است).
  • رنین (نوعی آنزیم پروتئولیزی سنتز، ذخیره و ترشح شده به وسیله سلول های مجاور گلومرولی کلیه ها که با کاتالیز تبدیل آنژیوتانسینوژن به آنژیوتانسین، نقش خود را در تنظیم فشار خون اعمال می کند) به تشخیص تولید بیش از حد آلدوسترون به وسیله غدد فوق کلیوی (که ممکن است ناشی از تومور آن باشد) کمک می نماید.
  • اندازه گیری کورتیزول اصلی ترین گلوکوکورتيکوييد طبیعی که به وسیله غدد  فوق کلیوی ساخته میشود و بر متابولسیم گلوکز، پروتئین و چربی ها اثر می گذارد، به منظور تشخیص تولید بیش از حد آن که ممکن است در اثر سندرم کوشینگ روی دهد.
  • اندازه گیری کاته کولامینها و متانفرينها، شامل اپی نفرین، نوراپی نفرین و متابولیت های آنها به منظور کمک به تشخیص وجود فئوکروموسیتوم که می تواند موجب بروز دوره هایی از پرفشاری شدید شود.

کرونا ویروس 2019-nCoV

کروناویروس انسانی

 

کروناویروس‌ها (Coronaviruses) خانواده بزرگی از ویروس‌ها هستند که برای اولین بار در سال ۱۹۶۰ کشف شده‌اند.

این ویروسها موجب بروز بیماریهایی از خانواده سرما خوردگی در انسان و حیوانات می‌گردند و از ویژگی آن‌ها زوائد تاج مانند بر روی سطوح دیواره آنها می‌باشد.

برخی از کروناویروس ها باعث علائم سرماخوردگی در انسان میشوند و عموما خطر زیادی ندارند.

از جمله اینها میتوان به دو نوع ابتدایی کشف شده به نام های HCoV-229E و HCoV-OC43،

نسل جدید کروناویروس به نام HCoV-NL63 در سال 2004، و گونه جدیدی به نام HCoV-HKU1 در سال ۲۰۰۵ در هنگ کنگ را اشاره کرد.

 

سارس

یک گونه شدیدتر این ویروس کرونا که تصور می‌شود از خفاش ناشی شده باشد در سال ۲۰۰۲ اپیدمی جهانی سارس را موجب شد که حدود ۸۰۰ نفر را به کام مرگ کشاند.

سارس با نام علمی SARS-CoV موجب سندرم حاد و شدید تنفسی در میان مبتلایان شد.

 

مرس

سندروم تنفسی خاورمیانه

گونه ای جدیدتر از کرونا ویروس است که در سپتامبر ۲۰۱۲ در مردی ۶۰ ساله در عربستان سعودی کشف شد که به مرگ بیمار انجامید.

این مرد چند روز قبل از آن به دبی سفر کرده بود

دومین مورد در مردی ۴۹ ساله در قطر که او نیز در گذشت.

کشف بیماری اولین بار در آزمایشگاه Health protection agency’s در Colindale لندن به تأیید رسید.

شیوع این کروناویروس به نام سندروم نارسایی تنفسی خاورمیانه

(Middle East respiratory syndrome coronavirus)

شناخته شده‌است که به اختصار MERS-CoV خوانده می‌شود

. این ویروس موجب مرگ ۸۵۸ نفر در خاورمیانه شد.

“”صحت پیشه البرز“”

 

کرونای جدید 2019-nCoV

شیوع ویروس کرونا ووهان و کرونای جدید

در نهایت، در دسامبر ۲۰۱۹ نیز، در شهر ووهان چین جدیدترین گونه از

کروناویروس به نام 2019-nCoV با همه‌گیری در انسان شیوع پیدا کرد.

(تاکنون2020/02/02 جان 427 نفر را گرفته‌است)

این نوع کرونا ویروس قبل از این همه‌گیری در انسان دیده نشده بود.

ابتلای بیش از 20400 نفر به این ویروس تأیید شده و مواردی از ابتلا در” تایلند، کره جنوبی، ژاپن، تایوان، استرالیا، فیجی، فرانسه، ترکیه و آمریکا” مشاهده شده‌است.

 

“تا تاریخ (2020/02/20)”

مبتلایان در جهان 75199 نفر

مرگ و میر ناشی از کرونا 2012 نفر

و 14649 نفر درمان شده اند.

آمار مرگ و میر در اثر کرونا ویروس در ایران تاکنون 2 نفر در قم اعلام شده.

 

 

 

علایم بیماری

“” تب و گاهی مشکلات تنفسی مانند ,  گلودرد , تنگی نفس , تند نفسی و آبریزش بینی است.””

اولین مبتلایان این بیماری در ووهان در بازار خوراک دریایی کار می‌کردند یا در آنجا حضور داشتند؛ ولی با توجه به گسترش بیماری در افرادی که با حیوانات در تماس نبودند سازمان بهداشت جهانی انتقال انسان به انسان را نیز مد نظر قرار داده‌است.

شیوع این ویروس موجب ایجاد بحرانی جهانی و بهداشتی شده.

اکثر کشورهای دنیا مسافرانی که این اواخر به چین سفر داشتن را مورد ارزیابی یا قرنطینه قرار داده و برخی پروازهای دنیا به چین لغو شده‌اند.

 

همچنین “وزارت بهداشت ایران” برای پیشگیری از ابتلا به کروناویروس چند توصیه دارد که به شرح ذیل است:

 

.دستان خود را چند بار در روز به مدت 20 ثانیه با آب و صابون بشویید؛

.اگر آب و صابون در دسترس شما نیست با یک ضدعفونی کننده الکلی دستان خود ر ا بشویید.

.با دستان کثیف چشم‌ها، بینی و دهان خود را لمس نکنید.

.هنگام عطسه و سرفه دهان و بینی خود را با دستمال بپوشانید و بعد دستمال را دور بیندازید.

.از دست دادن و بوسیدن افراد دارای علائم سرماخوردگی خودداری کنید.

. پخت صحیح و کامل گوشت و تخم مرغ بسیار توصیه می‌شود.

. اگر بیمار هستید در خانه بمانید.